Sprawdzian Z Przyrody Klasa 6 Dział 2 Zjawiska Fizyczne

Zjawiska fizyczne to zmiany, w których nie zmienia się substancja, z której zbudowane jest ciało. Mówiąc prościej, to zmiany, które widzimy i obserwujemy, ale w ich wyniku nie powstaje nic nowego. Nadal mamy tą samą rzecz, tylko w innej formie lub miejscu.

Co to znaczy "nie zmienia się substancja"?

Wyobraź sobie lód. Jest to woda w stanie stałym. Kiedy lód się topi, zamienia się w wodę (stan ciekły). Nadal jest to woda, tylko w innej postaci. To jest właśnie zjawisko fizyczne. Nie powstało nic nowego, tylko zmienił się stan skupienia wody.

Inny przykład: gniemy kawałek drutu. Zmienia się jego kształt, ale nadal jest to drut. Nadal ma takie same właściwości. Nie stał się nagle złotem albo drewnem.

Przykłady zjawisk fizycznych

• Topnienie: Lód zamienia się w wodę.
• Zamarzanie: Woda zamienia się w lód.
• Wrzenie: Woda zamienia się w parę wodną.
• Parowanie: Woda (lub inna ciecz) powoli zamienia się w parę.
• Skraplanie: Para wodna zamienia się w wodę. (np. para na lustrze w łazience)
• Sublimacja: Lód (lub inna substancja stała) zamienia się bezpośrednio w gaz, pomijając stan ciekły. (np. suchy lód)
• Krzepnięcie: Ciecz zamienia się w ciało stałe.
• Rozpuszczanie: Cukier rozpuszcza się w wodzie. Nadal mamy cukier i wodę, tylko wymieszane.
• Rozszerzalność cieplna: Ciała zmieniają swoją objętość pod wpływem temperatury. (np. szyny kolejowe mają przerwy, żeby się nie wygięły podczas upałów).
• Ruch: Przemieszczanie się ciała z jednego miejsca w drugie.
• Dźwięk: Fala dźwiękowa rozchodząca się w powietrzu.
• Światło: Odbicie światła od lustra.
• Magnes: Przyciąganie metalu przez magnes.

Jak odróżnić zjawisko fizyczne od chemicznego?

Najważniejsze jest pytanie: Czy powstała nowa substancja? Jeśli tak, to mamy do czynienia z reakcją chemiczną, a nie zjawiskiem fizycznym.

Na przykład:

• Spalanie drewna: To reakcja chemiczna. Powstaje popiół, dym i gazy. Drewno zmienia się w coś zupełnie innego.
• Rdzewienie żelaza: To reakcja chemiczna. Żelazo reaguje z tlenem i wodą, tworząc rdzę. Rdza ma inne właściwości niż żelazo.

Podsumowanie

Zapamiętaj! Zjawiska fizyczne to zmiany stanu skupienia, kształtu, miejsca, ale bez zmiany substancji. To ważne, żeby odróżniać je od reakcji chemicznych, w których powstają nowe substancje.