Starożytny Rzym Sprawdzian Nowa Era

Starożytny Rzym – to nazwa cywilizacji, która rozwinęła się w Italii, na Półwyspie Apenińskim, a następnie podbiła i kontrolowała ogromne obszary wokół Morza Śródziemnego.

Początki Rzymu

Według legendy, Rzym został założony w 753 r. p.n.e. przez Romulusa i Remusa, braci wychowanych przez wilczycę. Choć to mit, archeolodzy potwierdzają istnienie osady w tym miejscu już w VIII wieku p.n.e. Początkowo Rzym był niewielkim miastem-państwem.

Republika Rzymska

Około 509 r. p.n.e., Rzymianie obalili króla i ustanowili republikę. W republice władza należała do obywateli (choć nie wszyscy mieli równe prawa), a urzędnicy byli wybierani. Najważniejszymi urzędnikami byli konsulowie, wybierani na rok.

Przykład: Wyobraź sobie, że klasa wybiera co roku dwóch uczniów, którzy przez rok pełnią funkcję "konsulów", podejmując ważne decyzje dla klasy.

Republika Rzymska słynęła z Senatu, rady starszych, która doradzała urzędnikom i miała ogromny wpływ na politykę państwa. Rzymianie prowadzili liczne wojny, podbijając coraz więcej terenów i tworząc imperium.

Imperium Rzymskie

Pod koniec republiki, w Rzymie panowały konflikty wewnętrzne i walki o władzę. W I wieku p.n.e., Juliusz Cezar, wybitny wódz i polityk, zdobył ogromną władzę. Po jego śmierci w 44 r. p.n.e., jego adoptowany syn Oktawian August ustanowił cesarstwo. Tak narodziło się Imperium Rzymskie.

Imperium Rzymskie osiągnęło szczyt swojej potęgi w II wieku n.e. Cesarze kontrolowali ogromne terytorium, od Brytanii po Bliski Wschód. W Rzymie i w prowincjach kwitła kultura, budowano drogi, akwedukty, amfiteatry (np. Koloseum), rozwijano prawo i administrację.

Przykład: Pomyśl o Imperium Rzymskim jak o ogromnej firmie, zarządzanej przez CEO (cesarza), z wieloma oddziałami (prowincjami) na całym świecie.

Upadek Cesarstwa

Po kilku wiekach prosperity, Imperium Rzymskie zaczęło słabnąć. Powodami były m.in. kryzysy gospodarcze, najazdy barbarzyńców i konflikty wewnętrzne. W 395 r. n.e., cesarstwo podzielono na dwie części: Cesarstwo Zachodniorzymskie i Cesarstwo Wschodniorzymskie (zwane też Bizantyjskim).

Cesarstwo Zachodniorzymskie upadło w 476 r. n.e., gdy germański wódz Odoaker obalił ostatniego cesarza. Cesarstwo Wschodniorzymskie przetrwało jeszcze prawie tysiąc lat.

Dziedzictwo Rzymu

Starożytny Rzym pozostawił po sobie ogromne dziedzictwo. Rzymskie prawo, język łaciński (podstawa języków romańskich), architektura, inżynieria, kultura i religia (chrześcijaństwo) miały ogromny wpływ na rozwój Europy i świata. Wiele z rozwiązań prawnych i konstrukcji budowlanych stosowanych jest do dziś. Rzym to fundament naszej cywilizacji, o czym świadczy choćby obecność łacińskich sentencji w naszym języku i nauce.

Zapamiętaj: Republika, imperium, cesarz, prawo rzymskie, architektura rzymska – to kluczowe pojęcia związane ze Starożytnym Rzymem.