Tajmnice Przyrody Klasa 5 Sprawdzian Dział 2

Hej! Przygotowujesz się do sprawdzianu z działu 2 Tajniki Przyrody w klasie 5? Super! Jesteś w dobrym miejscu. Razem przejdziemy przez najważniejsze zagadnienia. Pamiętaj, dasz radę!

Gleba i jej składniki

Zacznijmy od gleby. Co to takiego? To wierzchnia warstwa skorupy ziemskiej. Umożliwia ona wzrost roślin. Pamiętaj o tym!

Gleba nie jest jednolita. Składa się z kilku ważnych elementów. Są to: cząstki mineralne, cząstki organiczne (próchnica), woda i powietrze. Każdy z nich odgrywa istotną rolę.

Próchnica, inaczej humus, to bardzo ważny składnik. Powstaje z rozkładających się szczątków roślin i zwierząt. Użyźnia glebę. Dzięki niej rośliny mają co jeść. Pamiętaj, że im więcej próchnicy, tym żyźniejsza gleba!

Rodzaje gleb

W Polsce mamy różne rodzaje gleb. Najważniejsze to: gleby piaszczyste, gleby gliniaste, gleby lessowe i czarnoziemy. Każda z nich ma inne właściwości. I nadaje się do uprawy różnych roślin.

Gleby piaszczyste przepuszczają wodę bardzo szybko. Są lekkie i łatwe w uprawie. Niestety, nie zatrzymują dobrze składników odżywczych. Zatem nie są zbyt żyzne. Najczęściej rosną na nich sosny i żyto.

Gleby gliniaste zatrzymują wodę bardzo dobrze. Są ciężkie i trudne w uprawie. Potrafią jednak gromadzić składniki odżywcze. Dlatego, po odpowiednim przygotowaniu, mogą być żyzne. Lubią je pszenica i buraki.

Czarnoziemy to bardzo żyzne gleby. Zawierają dużo próchnicy. Mają ciemny kolor. Powstają na terenach stepowych. Doskonale nadają się do uprawy pszenicy, buraków cukrowych i kukurydzy.

Woda w glebie

Woda jest niezbędna do życia roślin. Pobierają ją korzeniami z gleby. Rozpuszcza składniki odżywcze. Umożliwia ich transport do wszystkich części rośliny.

Zbyt mało wody w glebie to susza. Zbyt dużo – to podtopienia. Oba zjawiska są niekorzystne dla roślin. Susza powoduje więdnięcie, a podtopienia gnicie korzeni.

Rośliny pobierają wodę z gleby, ale również ją oddają. Proces ten nazywamy transpiracją. Odbywa się on przez liście. To taka roślina wersja pocenia się!

Powietrze w glebie

Powietrze w glebie jest potrzebne korzeniom roślin. Umożliwia im oddychanie. Bez powietrza korzenie obumierają. Roślina nie może rosnąć.

Gleby zbite, gliniaste mają mało powietrza. Korzenie roślin mają trudności z oddychaniem. Dlatego ważne jest spulchnianie gleby. Poprawia to dostęp powietrza do korzeni.

Ochrona gleby

Ochrona gleby jest bardzo ważna. To dzięki niej mamy jedzenie. Musimy dbać o to, żeby nie była zanieczyszczona. I żeby nie ulegała erozji.

Erozja to niszczenie gleby przez wiatr i wodę. Powoduje utratę żyznych warstw. Można jej zapobiegać sadząc drzewa i krzewy. Utrwalają one glebę.

Unikaj używania nadmiernej ilości nawozów sztucznych. Mogą zanieczyszczać glebę. Wybieraj naturalne metody nawożenia. Kompost i obornik są świetne!

Podsumowanie

Pamiętaj o najważniejszych pojęciach: gleba, składniki gleby (mineralne, organiczne, woda, powietrze), rodzaje gleb (piaszczyste, gliniaste, lessowe, czarnoziemy), woda w glebie (susza, podtopienia, transpiracja), powietrze w glebie, ochrona gleby (erozja). Powodzenia na sprawdzianie! Wierzę w Ciebie!