Tryby Czasownika Sprawdzian Klasa 5

Tryby czasownika mówią nam, jak mówiący odnosi się do czynności. Czy jest to fakt, rozkaz, czy życzenie? W języku polskim mamy trzy tryby czasownika: oznajmujący, rozkazujący i przypuszczający.

Tryb oznajmujący informuje o czynności, która się dzieje, działa się w przeszłości lub będzie się działać w przyszłości. To najczęściej używany tryb. Mówi o faktach. Przykład: Ja czytam książkę. (teraz), Wczoraj czytałem książkę. (wczoraj), Jutro przeczytam książkę. (jutro)

Tryb rozkazujący służy do wyrażania rozkazów, poleceń, próśb lub zakazów. Tworzymy go, zmieniając końcówki czasownika. Przykład: Zamiast "ty czytasz", powiemy "Czytaj!". Zamiast "ty piszesz", powiemy "Pisz!". Możemy też użyć "nie" przed czasownikiem, aby wyrazić zakaz: "Nie pisz!".

Tryb przypuszczający wyraża przypuszczenie, życzenie lub warunek. Zawsze używamy słówek: by, bym, byś, byśmy, byście, by. Te słówka dodajemy do formy czasu przeszłego czasownika. Przykład: "Chciałbym przeczytać tę książkę." (życzenie). "Gdybym miał czas, przeczytałbym ją." (warunek).

Podsumowując: * Tryb oznajmujący: mówi o faktach (piszę). * Tryb rozkazujący: daje polecenia (pisz!). * Tryb przypuszczający: wyraża życzenia lub warunki (napisałbym).

Pamiętaj! Zwracaj uwagę na końcówki i pomocnicze słowa. To pomoże Ci rozpoznać tryby czasownika!