Wasal Mego Wasala Nie Jest Moim Wasalem

"Wasal mego wasala nie jest moim wasalem" to łacińska zasada prawna (vassallus vassalli mei non est meus vassallus) stanowiąca fundament średniowiecznego systemu feudalnego. Oznacza ona, że osoba będąca wasalem wasala (czyli poddany niższego szczebla) nie ma bezpośrednich obowiązków wobec tego pierwszego seniora (czyli zwierzchnika wyższego szczebla).

Kluczowym aspektem tej zasady jest hierarchiczność zobowiązań. Zobowiązania wasala dotyczą tylko jego bezpośredniego seniora. Senior nie ma prawa bezpośrednio wymagać posłuszeństwa lub świadczeń od wasali swoich wasali, chyba że zostało to wyraźnie określone w umowie feudalnej.

Innym ważnym elementem jest ograniczenie władzy centralnej. Zasada ta sprzyjała decentralizacji władzy, ponieważ król (jako najwyższy senior) nie miał bezpośredniej kontroli nad wszystkimi poddanymi w królestwie. Jego władza opierała się na lojalności jego bezpośrednich wasali, a oni z kolei odpowiadali za dyscyplinę i lojalność swoich wasali.

Przykład: Baron Jan jest wasalem Króla Bolesława. Rycerz Piotr jest wasalem Barona Jana. Zgodnie z tą zasadą, Rycerz Piotr ma obowiązki wyłącznie wobec Barona Jana, a nie bezpośrednio wobec Króla Bolesława. Król Bolesław może jedynie oczekiwać lojalności od Barona Jana, który jest odpowiedzialny za zapewnienie lojalności Rycerza Piotra.

Inny przykład: Hrabia Andrzej ma ziemie nadane mu przez Księcia Mieszka. Chłop Paweł uprawia ziemię Hrabiego Andrzeja. Książe Mieszko nie może bezpośrednio nakazać Chłopowi Pawłowi prac, ani żądać od niego daniny. Kontakt następuje tylko poprzez Hrabiego Andrzeja.

Chociaż zasada ta pochodzi ze średniowiecza, jej echo można dostrzec w dzisiejszych strukturach organizacyjnych, zwłaszcza tych o charakterze zdecentralizowanym. Menedżerowie średniego szczebla w korporacjach często pełnią rolę "wasali", zobowiązanych przede wszystkim wobec swoich bezpośrednich przełożonych, a nie bezpośrednio wobec najwyższego kierownictwa. To zapewnia sprawniejsze funkcjonowanie i delegowanie odpowiedzialności.