Za Zelazna Kurtyna Klasa 8
Rozmawiamy dzisiaj o Żelaznej Kurtynie. To bardzo ważny temat w historii powojennej Europy. Szczególnie istotny dla zrozumienia sytuacji Polski po II wojnie światowej.
Co to była Żelazna Kurtyna?
Żelazna Kurtyna to metafora. Opisywała podział Europy po II wojnie światowej. Podział na dwa bloki: blok wschodni i blok zachodni. Blok wschodni znajdował się pod wpływem Związku Radzieckiego (ZSRR). Blok zachodni był związany z USA i państwami Europy Zachodniej.
Termin ten spopularyzował Winston Churchill. Użył go w swoim przemówieniu w 1946 roku. Mówił o „żelaznej kurtynie, która opadła na Europę od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem”. Oznaczało to fizyczną i ideologiczną barierę.
Must Read
To nie była dosłowna żelazna ściana. To bardziej system granic, kontroli i ideologii. Uniemożliwiał swobodny przepływ ludzi, informacji i idei. Między Wschodem a Zachodem.
Charakterystyka Żelaznej Kurtyny
Żelazna Kurtyna oznaczała przede wszystkim podział polityczny. Kraje bloku wschodniego miały rządy komunistyczne. Były podporządkowane ZSRR. Państwa zachodnie miały systemy demokratyczne i gospodarki rynkowe.
Istniała kontrola granic. Obywatele bloku wschodniego nie mogli swobodnie podróżować na Zachód. Były potrzebne wizy i specjalne pozwolenia. Często bardzo trudno je było uzyskać.
Cenzura była powszechna. Informacje w mediach były kontrolowane przez państwo. Krytyka władzy była zakazana. Starano się ograniczyć dostęp do informacji z Zachodu.
Polska za Żelazną Kurtyną
Polska znalazła się w bloku wschodnim. Była pod silnym wpływem ZSRR. Rząd komunistyczny wprowadził ustrój socjalistyczny. Oznaczało to m.in. upaństwowienie przemysłu i kolektywizację rolnictwa.
Polacy odczuwali brak swobód obywatelskich. Cenzura utrudniała dostęp do informacji. Podróżowanie na Zachód było bardzo ograniczone. Wpływ kultury zachodniej był ograniczany.
Opór społeczny istniał. Przejawiał się w różnych formach. Od drobnych aktów sprzeciwu po powstania i protesty. Najbardziej znanym przykładem jest powstanie Solidarności w 1980 roku.
Koniec Żelaznej Kurtyny
Żelazna Kurtyna zaczęła upadać pod koniec lat 80. XX wieku. Ważne zmiany zachodziły w ZSRR. Michaił Gorbaczow wprowadził reformy (pierestrojka i głasnost). Osłabiło to kontrolę ZSRR nad państwami bloku wschodniego.
W 1989 roku doszło do upadku muru berlińskiego. To był symboliczny moment. Oznaczał koniec podziału Niemiec i Europy.
W Polsce w 1989 roku odbyły się pierwsze częściowo wolne wybory. Zwyciężyła Solidarność. Utworzono rząd Tadeusza Mazowieckiego. Polska rozpoczęła transformację ustrojową.
Koniec Żelaznej Kurtyny otworzył drogę do zjednoczenia Europy. Polska wstąpiła do NATO w 1999 roku. W 2004 roku Polska stała się członkiem Unii Europejskiej.
