Zdania Współrzędnie Złożone Sprawdzian Kl 6

Zdania współrzędnie złożone to takie, w których mamy dwa lub więcej zdań, które są równie ważne i połączone ze sobą na równych prawach. Inaczej mówiąc, żadne z tych zdań nie jest ważniejsze od drugiego i nie zależy od niego.

Jak rozpoznać zdanie współrzędnie złożone?

Najprościej – szukamy spójników! To one łączą te równorzędne zdania. Do najpopularniejszych należą:

i (łączenie) - np. "Lubię jabłka i gruszki."
oraz (łączenie) - np. "Pójdę do kina oraz na spacer."
ale (przeciwstawienie) - np. "Chciałem iść na basen, ale pada deszcz."
lecz (przeciwstawienie) - np. "Uczyłem się pilnie, lecz nie zdałem testu."
jednak (przeciwstawienie) - np. "Byłem zmęczony, jednak poszedłem pobiegać."
więc (wynikanie) - np. "Jestem głodny, więc zjem kanapkę."
dlatego (wynikanie) - np. "Spóźniłem się, dlatego dostałem karę."
czy (alternatywa) - np. "Pójdziesz do kina, czy zostaniesz w domu?"
albo (alternatywa) - np. "Zjesz obiad teraz, albo później."
lub (alternatywa) - np. "Napijesz się herbaty lub kawy?"

Zauważ, że przed spójnikami takimi jak ale, lecz, jednak, więc, dlatego zwykle stawiamy przecinek. Natomiast przed i, oraz, czy, albo, lub przecinek stawiamy rzadko (tylko w specyficznych sytuacjach, np. gdy powtarzają się).

Must Read

Rodzaje zdań współrzędnie złożonych

Ze względu na relacje między zdaniami składowymi, zdania współrzędnie złożone dzielimy na:

Łączne (spójniki: i, oraz) – wyrażają łączenie dwóch faktów. Przykład: "Słońce świeci i ptaki śpiewają."
Przeciwstawne (spójniki: ale, lecz, jednak) – wyrażają przeciwieństwo między dwoma faktami. Przykład: "Chciałem pójść na spacer, ale pada deszcz."
Wynikowe (spójniki: więc, dlatego) – jedno zdanie jest wynikiem drugiego. Przykład: "Uczyłem się, więc zdałem egzamin."
Rozłączne (spójniki: albo, lub, czy) – wyrażają wybór między dwiema możliwościami. Przykład: "Zjesz jabłko, albo wypijesz sok?"

Przykłady i ćwiczenia

Spróbujmy rozpoznać rodzaj zdania w przykładach:

"Jestem zmęczony, dlatego pójdę spać." – Zdanie wynikowe.
"Lubię pizzę i lody." – Zdanie łączne.
"Pójdę na rower, albo poczytam książkę." – Zdanie rozłączne.
"Chciałem kupić nowy telefon, lecz nie miałem pieniędzy." – Zdanie przeciwstawne.