Zdanie Złożone Współrzędnie I Podrzędnie

Zdanie złożone to takie zdanie, które składa się z co najmniej dwóch zdań pojedynczych (lub ich równoważników), połączonych w jedną całość. Rozróżniamy dwa główne typy zdań złożonych: współrzędnie i podrzędnie złożone.

Zdanie złożone współrzędnie powstaje przez połączenie zdań pojedynczych, które są względem siebie równoważne, czyli żadne z nich nie jest nadrzędne w stosunku do drugiego. Połączenie odbywa się za pomocą spójników współrzędnych. Przykłady spójników to: i, oraz, a, ale, lecz, więc, dlatego, albo, czy, ani, ni.

Przykład: Pada deszcz, ale słońce świeci. (Dwa równoważne zdania połączone spójnikiem "ale").

Zdanie złożone podrzędnie powstaje, gdy jedno zdanie (podrzędne) jest zależne od drugiego (nadrzędnego). Zdanie podrzędne pełni funkcję składniową w zdaniu nadrzędnym (np. podmiotu, dopełnienia, okolicznika). Połączenie odbywa się za pomocą spójników podrzędnych lub zaimków względnych. Przykłady spójników to: że, aby, ponieważ, gdyż, jeśli, chociaż, żeby. Przykłady zaimków względnych to: który, kto, co, jaki, gdzie.

Przykład: Powiedziałem, że przyjdę. (Zdanie "że przyjdę" jest podrzędne i pełni funkcję dopełnienia zdania "Powiedziałem").

W zdaniu złożonym podrzędnie można zadać pytanie od zdania nadrzędnego do podrzędnego, by określić, jaką funkcję pełni zdanie podrzędne. Na przykład w zdaniu "Wiem, kto to zrobił.", pytanie to "Wiem - co wiem?" - odpowiedź: "kto to zrobił" (zdanie podrzędne pełniące funkcję dopełnienia).