Czasowniki Dokonane I Niedokonane Sprawdzian Klasa 5

Hej piątoklasiści! Dziś zmierzymy się z czasownikami dokonanymi i niedokonanymi. Brzmi strasznie? Spokojnie, damy radę! Pomyśl o nich jak o dwóch braciach, którzy lubią robić różne rzeczy.

Czasowniki Niedokonane - Ten, który Lubi Działać Długo

Wyobraź sobie, że brat Niedokonany uwielbia oglądać filmy. Ale nie tak po prostu! On lubi oglądać je bez końca. Robi to przez dłuższy czas. Na przykład: "Oglądam film". Oglądam teraz, oglądałem wczoraj i pewnie będę oglądał jutro. To właśnie znak rozpoznawczy czasowników niedokonanych: trwanie czynności.

Spróbujmy z innym przykładem. Pomyśl o jedzeniu obiadu. "Jem obiad." Nie zjadam go od razu, prawda? Siedzę, jem powoli, rozmawiam. Ta czynność trwa. Zatem "jem" to czasownik niedokonany. Zauważ, że często możesz dodać słowo "teraz" do zdania: "Teraz jem obiad".

Inne przykłady czasowników niedokonanych: czytać, pisać, uczyć się, bawić się, rysować. Możesz to sobie wyobrazić tak: ktoś czyta książkę (nie przeczytał jej jeszcze!), ktoś pisze list (jeszcze go nie skończył!), ktoś się uczy (to proces!).

Czasowniki Dokonane - Mistrzowie Szybkiego Działania!

Teraz poznajmy brata Dokonanego. On jest zupełnie inny! On lubi rzeczy robić szybko i skończyć. Wyobraź sobie, że on ten sam film obejrzał. Już po wszystkim! Film skończony, napisy końcowe. To jest właśnie czasownik dokonany: czynność zakończona.

Wracając do naszego obiadu. Zjadłem obiad. Koniec! Talerz pusty, brzuszek pełny. Już nie jem, tylko zjadłem. Widzisz różnicę? Czasownik "zjadłem" informuje nas, że czynność jedzenia została zakończona. Nie trwa, nie trwało – po prostu się stało i już.

Inne przykłady czasowników dokonanych: przeczytać, napisać, nauczyć się, pobawić się, narysować. Czujesz, jak te słowa brzmią inaczej? Ktoś przeczytał książkę (całą!), ktoś napisał list (skończył go!), ktoś się nauczył (już umie!).

Jak Je Rozpoznać? Triki i Porównania

Pamiętaj! Niedokonane - czynność trwa, jest w trakcie. Wyobraź sobie długą, krętą drogę, którą dopiero pokonujesz. Dokonane - czynność się zakończyła. Pomyśl o mecie, do której już dotarłeś.

Spójrz na te pary czasowników: pisać - napisać, czytać - przeczytać, robić - zrobić. Pierwszy czasownik w parze (np. pisać) jest niedokonany. Drugi czasownik w parze (np. napisać) jest dokonany. Zazwyczaj dodajemy przedrostek (np. na-) żeby zmienić czasownik niedokonany w dokonany.

Spróbujmy jeszcze raz: malować (niedokonany) - pomalować (dokonany), gotować (niedokonany) - ugotować (dokonany). Ćwicz, a zobaczysz, że rozpoznawanie tych czasowników stanie się proste jak bułka z masłem! Powodzenia na sprawdzianie!