Sprawdzian Imieslowy 1 Kl Gimnazjum

Witamy! Porozmawiajmy o imiesłowach. To ważny temat w pierwszej klasie gimnazjum. Przygotujmy się do sprawdzianu!

Czym są imiesłowy?

Imiesłów to forma czasownika. Ma cechy czasownika i przymiotnika (lub przysłówka). Odpowiada na pytania "jaki?", "jaka?", "jakie?", albo "jak?". Możemy rozróżnić dwa główne typy imiesłowów.

Pierwszy typ to imiesłów przymiotnikowy. Dzielimy go na czynny i bierny. Imiesłowy przymiotnikowe opisują rzeczowniki. Podają informacje o ich cechach lub działaniach.

Drugi typ to imiesłów przysłówkowy. Dzielimy go na uprzedni i współczesny. Imiesłowy przysłówkowe opisują czynności. Mówią, w jaki sposób coś się dzieje.

Imiesłów przymiotnikowy czynny

Tworzymy go od czasowników niedokonanych. Dodajemy końcówki: -ący, -ąca, -ące. Opisuje czynność, którą coś wykonuje. Na przykład: śpiewający ptak, biegnąca dziewczynka, płynące chmury. Możemy zadać pytanie "jaki (wykonujący czynność)?".

Przykład: Czytający chłopak siedzi w bibliotece. Chłopak (jaki?) czytający. Opisuje on czynność, którą chłopak wykonuje.

Imiesłów przymiotnikowy bierny

Tworzymy go od czasowników przechodnich (czyli takich, które mają dopełnienie). Dodajemy końcówki: -ny, -na, -ne lub -ty, -ta, -te. Opisuje przedmiot, na którym wykonywana jest czynność. Na przykład: malowany obraz, umyta podłoga, przeczytana książka. Możemy zadać pytanie "jaki (podlegający czynności)?".

Przykład: Upieczone ciasto pachnie wspaniale. Ciasto (jakie?) upieczone. Ciasto podlega czynności pieczenia.

Imiesłów przysłówkowy współczesny

Tworzymy go od czasowników niedokonanych. Dodajemy końcówkę -ąc. Opisuje czynność, która dzieje się w tym samym czasie, co inna czynność. Na przykład: śpiewając, szedł; biegnąc, upadł; myśląc, patrzył w okno.

Przykład: Słuchając muzyki, uczyła się. Czynności słuchania i uczenia się odbywają się równocześnie.

Imiesłów przysłówkowy uprzedni

Tworzymy go od czasowników dokonanych. Dodajemy końcówki: -wszy lub -łszy. Opisuje czynność, która wydarzyła się wcześniej niż inna czynność. Na przykład: zjadłszy obiad, wyszedł; przeczytawszy książkę, oddała ją; obejrzawszy film, poszedł spać.

Przykład: Napisaвши list, poszłam na pocztę. Czynność napisania listu nastąpiła przed pójściem na pocztę.

Praktyczne zastosowanie

Imiesłowy pomagają nam budować bardziej złożone i ciekawe zdania. Dzięki nim możemy precyzyjniej opisywać czynności i przedmioty. Pozwalają unikać powtórzeń. Są przydatne w pisaniu opowiadań i wypracowań.

Pamiętaj! Zwracaj uwagę na rodzaj czasownika (dokonany/niedokonany). Sprawdzaj, czy opisujesz czynność wykonywaną, czy czynność, której się podlega. To pomoże Ci poprawnie używać imiesłowów.

Powodzenia na sprawdzianie!