Sprawdzian Klasa 5 Ukształtowanie Powierzchni Na Mapach

Witajcie, młodzi odkrywcy map!

Zbliża się sprawdzian z geografii, a temat to Ukształtowanie Powierzchni na Mapach? Bez obaw! Rozłożymy ten temat na czynniki pierwsze. Zobaczycie, że to wcale nie jest trudne!

Na początek, co to właściwie jest ukształtowanie powierzchni? To nic innego jak to, czy teren jest płaski, górzysty, czy może pełen dolin i wzniesień. Wyobraźcie sobie plac zabaw: piaskownica to teren płaski, a górka zjeżdżalni to wzniesienie. I właśnie o to chodzi w ukształtowaniu terenu!

Mapy, czyli jak to narysować?

Jak przenieść te góry i doliny na płaski papier? To zadanie dla map! Mapy to zmniejszone obrazy powierzchni Ziemi, które pokazują nam, gdzie co się znajduje. Ale jak na mapie pokazać, że gdzieś jest góra, a gdzieś indziej równina? Do tego służą różne metody, ale my skupimy się na jednej, bardzo ważnej.

Mówimy o warstwicach. Warstwice to linie na mapie, które łączą punkty o tej samej wysokości. Brzmi skomplikowanie? Pomyślcie o rysowaniu po warstwicy. Gdybyście szli po linii narysowanej warstwicą, to cały czas byście szli na tej samej wysokości. Nie wspinalibyście się ani nie schodzili w dół! Jakbyście spacerowali po poziomej ścieżce dookoła góry.

Warstwice w praktyce

Wyobraźcie sobie tort. Kroimy go na równe plastry poziomo. Każdy plaster ma tę samą grubość. Teraz połóżcie te plastry jeden na drugim, ale tak, żeby były minimalnie przesunięte. Powstanie coś w rodzaju schodkowej piramidy. Jeśli teraz narysujecie linię po każdym plastrze, to otrzymacie coś podobnego do warstwic na mapie!

Na mapie, warstwice ułożone blisko siebie oznaczają stromy teren. Oznacza to, że szybko się wznosimy albo opadamy. Jeśli warstwice są daleko od siebie, teren jest łagodny. Czyli wznosimy się albo opadamy powoli. Zwróćcie uwagę na wysokość warstwic. Każda warstwica ma przypisaną wysokość nad poziomem morza. To pozwala nam ocenić, jak wysoka jest góra albo jak głęboka jest dolina.

Kolory też pomagają!

Oprócz warstwic, na mapach używa się kolorów hipsometrycznych, żeby zobrazować wysokość. Zazwyczaj, tereny położone nisko (np. niziny) są zaznaczone na zielono. Wraz ze wzrostem wysokości, kolor przechodzi w żółty, pomarańczowy, brązowy, aż do białego (który oznacza szczyty gór pokryte śniegiem). Spójrzcie na mapę Polski. Zobaczycie, że wybrzeże Bałtyku jest zielone, a Tatry są brązowo-białe.

Pamiętajcie! Im więcej ćwiczycie w czytaniu map, tym lepiej to Wam wychodzi. Szukajcie map online, atlasów geograficznych i ćwiczcie rozpoznawanie ukształtowania terenu. Powodzenia na sprawdzianie!