Sprawdzian Z Historii Klasa 5 Z Dział 6 Czasy Reform

Co to były czasy reform? Najprościej mówiąc, to okres w historii Polski, kiedy próbowano naprawić państwo. Rzeczpospolita Obojga Narodów, czyli Polska i Litwa razem, miała wtedy wiele problemów. Była słaba i potrzebowała zmian.

Dlaczego potrzebne były reformy?

Wyobraź sobie dom, który się sypie. Dach przecieka, ściany są krzywe, a fundamenty słabe. Potrzebujesz remontu, żeby dom się nie zawalił. Podobnie było z Polską w XVIII wieku. Królowie byli słabi, szlachta myślała tylko o sobie, a sąsiedzi (Prusy, Rosja, Austria) stawali się coraz silniejsi i chcieli zagarnąć polskie ziemie. Państwo było źle zarządzane, a prawo niesprawiedliwe.

Kto chciał reform?

Na szczęście byli ludzie, którzy widzieli, że coś jest nie tak i chcieli to zmienić. Król Stanisław August Poniatowski był jednym z nich. Wspierali go także inni patrioci, czyli osoby, które kochały Polskę i chciały dla niej jak najlepiej. Oni widzieli, że bez reform Polska zniknie z mapy Europy.

Jakie reformy wprowadzono?

Wprowadzono wiele ważnych zmian. Najważniejsze to:

• Reforma wojska: Zwiększono liczbę żołnierzy i poprawiono ich wyszkolenie. Wcześniej wojsko było małe i słabe.
• Reforma skarbu: Państwo zaczęło zbierać więcej pieniędzy z podatków, żeby móc finansować wojsko i inne ważne sprawy.
• Komisje Dobrego Porządku: To były specjalne urzędy, które zajmowały się miastami i próbowały poprawić ich sytuację.
• KEN (Komisja Edukacji Narodowej): Powołano pierwszą w Europie ministerstwo oświaty. Zaczęto zakładać nowe szkoły i uczyć dzieci ważnych rzeczy.

Konstytucja 3 Maja

Najważniejszą reformą była Konstytucja 3 Maja z 1791 roku. To była pierwsza w Europie i druga na świecie spisana konstytucja! Co robi konstytucja? Mówi, jak powinno działać państwo i jakie prawa mają obywatele. Konstytucja 3 Maja wprowadzała:

• Dziedziczny tron: Król nie był już wybierany, ale tron przechodził z ojca na syna. To miało wzmocnić władzę króla.
• Trójpodział władzy: Władza podzielona była na króla i rząd, parlament (Sejm) i sądy. Nikt nie miał całej władzy w swoich rękach.
• Prawa dla mieszczan: Mieszczanie dostali więcej praw, na przykład mogli być oficerami w wojsku.

Dlaczego to się nie udało?

Niestety, reformy nie trwały długo. Sąsiedzi Polski nie chcieli silnej i niezależnej Rzeczypospolitej. Sprzeciwiali się reformom i Konstytucji 3 Maja. Wykorzystali niezadowolenie części szlachty (którzy chcieli zachować swoje przywileje) i wspólnie dokonali rozbiorów Polski. Czasy reform to jednak ważny moment w naszej historii. Pokazują, że Polacy potrafili się zjednoczyć i walczyć o swój kraj.