Szkoła W Owczarach Syzyfowe Prace

Syzyfowe prace, czyli praca Syzyfa, to metafora opisująca działania bezcelowe, trudne i nie przynoszące trwałych efektów. Nazwa pochodzi z mitologii greckiej. Syzyf, król, który oszukał bogów, został ukarany wiecznym wtaczaniem ogromnego kamienia na szczyt góry. Zawsze tuż przed osiągnięciem celu kamień wymykał mu się z rąk i staczał na dół, zmuszając go do rozpoczęcia pracy od nowa.

W powieści Stefana Żeromskiego "Syzyfowe prace" termin ten odnosi się do systemu edukacji w zaborze rosyjskim. Rosyjskie władze dążyły do rusyfikacji polskich uczniów, czyli do narzucenia im rosyjskiej kultury, języka i tożsamości.

Jak to wyglądało w praktyce?

• Nauczyciele – często byli Rosjanami, mało zainteresowanymi dobrem uczniów. Ich celem było narzucenie rosyjskich poglądów.
• Program nauczania – skupiał się na rosyjskiej historii, literaturze i języku. Polskie tematy były pomijane lub przedstawiane w negatywnym świetle.
• Kary – za mówienie po polsku lub okazywanie patriotyzmu uczniowie byli surowo karani.

Działania te miały na celu złamanie ducha polskiej młodzieży i przekształcenie jej w lojalnych poddanych rosyjskiego cara. Jednak młodzi Polacy, jak Marcin Borowicz, mimo presji, potajemnie pielęgnowali polskość, czytali zakazane książki i krzewili patriotyczne idee.

Dlatego system edukacji w "Syzyfowych pracach" można uznać za syzyfową pracę. Władze rosyjskie wkładały ogromny wysiłek w rusyfikację, ale polska tożsamość, choć tłumiona, wciąż trwała i w końcu zatriumfowała. Ich wysiłki, podobnie jak wysiłki Syzyfa, okazywały się bezowocne.