Węglowodory Sprawdzian Gimnazjum Nowa Era Odpowiedzi

Węglowodory to organiczne związki chemiczne. Składają się wyłącznie z dwóch pierwiastków. Są to węgiel (C) i wodór (H). Ich nazwa doskonale to odzwierciedla: "węglo" od węgla i "wodory" od wodoru.

Podział Węglowodorów

Węglowodory dzielimy na różne sposoby. Najczęściej robi się to ze względu na budowę łańcucha węglowego. Ważny jest też rodzaj wiązań między atomami węgla. Mamy więc węglowodory alifatyczne (o łańcuchach otwartych) i cykliczne (o łańcuchach zamkniętych, tworzących pierścienie).

Węglowodory alifatyczne dzielimy dodatkowo na nasycone i nienasycone. Węglowodory nasycone zawierają tylko pojedyncze wiązania między atomami węgla. Zalicza się do nich alkany. Węglowodory nienasycone zawierają co najmniej jedno wiązanie podwójne lub potrójne między atomami węgla. Do tej grupy należą alkeny (z wiązaniem podwójnym) i alkiny (z wiązaniem potrójnym).

Alkany

Alkany to najprostsze węglowodory. Mają wzór ogólny C_nH_2n+2. Metan (CH₄) jest najprostszym alkanem. Kolejne to etan (C₂H₆), propan (C₃H₈) i butan (C₄H₁₀). Alkany są stosunkowo niereaktywne. Wykorzystuje się je jako paliwa (np. gaz ziemny, propan-butan).

Alkeny

Alkeny zawierają jedno wiązanie podwójne. Mają wzór ogólny C_nH_2n. Eten (C₂H₄), zwany też etylenem, jest najprostszym alkenem. Wykorzystuje się go do produkcji tworzyw sztucznych. Przykładem jest polietylen.

Alkiny

Alkiny zawierają jedno wiązanie potrójne. Mają wzór ogólny C_nH_2n-2. Etyn (C₂H₂), znany też jako acetylen, jest najprostszym alkinem. Acetylen spala się w wysokiej temperaturze. Używa się go w palnikach acetylenowo-tlenowych do spawania i cięcia metali.

Węglowodory Cykliczne

Węglowodory cykliczne tworzą pierścienie. Cyklany to węglowodory nasycone, których cząsteczki tworzą pierścień. Przykładem jest cykloheksan. Węglowodory aromatyczne, takie jak benzen, posiadają specjalną strukturę pierścieniową. Cząsteczki benzenu są bardzo stabilne.

Zastosowanie Węglowodorów

Węglowodory mają szerokie zastosowanie. Są podstawowym źródłem energii. Wykorzystuje się je jako paliwa. Są też surowcem do produkcji wielu innych związków chemicznych. Tworzywa sztuczne, leki, barwniki i wiele innych produktów powstaje z węglowodorów. Przemysł petrochemiczny opiera się na przetwarzaniu ropy naftowej. Ropa naftowa jest mieszaniną różnych węglowodorów.