Wykres Zdania Pojedynczego Sprawdzian Klasa 6

Hej szóstoklasisto! Przygotowujesz się do sprawdzianu z wykresu zdania pojedynczego? Nie martw się! Spróbujemy to rozłożyć na czynniki pierwsze. Wyobraź sobie, że zdanie to LEGO – z klocków budujemy coś większego. My będziemy "rozbierać" zdanie na części, żeby zobaczyć, z czego się składa.

Zacznijmy od podstaw: co to jest zdanie pojedyncze? To zdanie, które ma tylko jedno orzeczenie. Orzeczenie to nic innego jak czasownik, który mówi, co się dzieje. Na przykład: "Ola śpi." Tutaj "śpi" to orzeczenie. Łatwe, prawda?

Jak narysować wykres?

Wyobraź sobie, że wykres to taka mapa drogi dla twojego zdania. Na początku rysujesz prostokąt – to będzie podmiot, czyli kto wykonuje czynność. W naszym przykładzie "Ola" to podmiot. Obok, też w prostokącie, rysujesz orzeczenie – "śpi".

Podmiot i orzeczenie łączysz strzałką. Strzałka pokazuje, że podmiot "wykonuje" orzeczenie. To jakby link między klockami LEGO. Proste i intuicyjne,prawda?

A co, jeśli zdanie jest bardziej skomplikowane? Na przykład: "Ola śpi smacznie." Mamy tutaj słowo "smacznie", które opisuje, jak Ola śpi. Takie słowa nazywamy określeniami.

Określenia rysujemy pod prostokątami podmiotu i orzeczenia. Do każdego z nich rysujemy strzałkę od tego słowa, które określa. W naszym przykładzie "smacznie" to okolicznik sposobu (mówi, jak ktoś coś robi) i rysujemy go pod "śpi", a strzałka idzie od "smacznie" do "śpi". Wyobraź sobie, że to mniejsze klocki, które dokładamy do głównej konstrukcji.

Rodzaje określeń

Jest kilka rodzajów określeń. Mamy, na przykład, przydawkę, która opisuje rzeczownik (podmiot). Na przykład: "Czerwony samochód jedzie." "Czerwony" to przydawka opisująca samochód.

Mamy też dopełnienie, które "dopelnia" znaczenie orzeczenia. Na przykład: "Ola czyta książkę." "Książkę" to dopełnienie, bo to na nią skierowana jest czynność czytania. To jakby cel, do którego dąży działanie.

I oczywiście wspomniany już okolicznik, który opisuje, gdzie, kiedy, jak lub dlaczego coś się dzieje. "Ola śpi w pokoju." "W pokoju" to okolicznik miejsca.

Przykładowe zadanie

Weźmy zdanie: "Mądry uczeń pilnie się uczy." Narysujmy wykres. Uczeń – podmiot. Uczy się – orzeczenie. Mądry – przydawka (opisuje ucznia). Pilnie – okolicznik sposobu (opisuje, jak się uczy).

Rysujemy: prostokąt z "uczeń", prostokąt z "uczy się", strzałka od ucznia do uczy się. Pod "uczeń" rysujemy "mądry" ze strzałką do "uczeń". Pod "uczy się" rysujemy "pilnie" ze strzałką do "uczy się". I gotowe! Wykres narysowany!

Pamiętaj! Im więcej ćwiczysz, tym lepiej będziesz rozumieć wykresy zdań pojedynczych. Potraktuj to jak układankę, a sprawdzian pójdzie gładko. Powodzenia!